Apendiks Tümörleri (Apandis Kanseri) Tedavisi

Apendiks tümörü (apandis kanseri) nedir?

Apendiks, kalın bağırsağın başlangıcındaki çekumdan çıkan, parmak biçimli küçük bir bağırsak uzantısıdır. Halk arasında apandis diye anılır. Bu organdan kaynaklanan tümörlere apendiks tümörü denir. Halk dilinde apandis kanseri ya da apandisit kanseri olarak da aranır. Apendiks tümörleri nadirdir ve birbirinden çok farklı davranan birkaç tipten oluşur.

Akut apandisit, apendiksin saatler içinde gelişen ağrıyla seyreden ve acil ameliyat gerektiren iltihabıdır; tümör ise çoğu zaman sessizdir ve bu iltihabı tetikleyebilir.

Apendiks tümörlerinin önemli bir bölümü, apendiks duvarını aşarak karın zarına yayılma eğilimindedir. Bu yüzden karın zarı kanserleri bölümünde ele alınır. Kalın bağırsak kanserinin kendisi ise ayrı bir konudur ve bu bölümün kapsamı dışındadır.

Apendiks tümörlerinin tipleri

Uluslararası periton cerrahisi grubu PSOGI'nin sınıflaması, müsinöz apendiks tümörlerinin adlandırılmasında ortak bir dil oluşturmuştur. Nöroendokrin tümörler ise ayrı kılavuzlarla sınıflanır.

Nöroendokrin tümör: Hormon üreten hücrelerden gelişir ve genellikle yavaş büyür. Çoğu 1 santimetreden küçüktür ve apendiksin ucunda yerleşir. Tümörün boyutu, yerleşimi ve çoğalma hızı tedavi planını belirler.

LAMN ve HAMN: Bu tümörler apendiksin içini müsinle doldurur ve organı balon gibi şişirir. Apendiks delinirse müsin ve tümör hücreleri karın içine taşar. Bu durum psödomiksoma peritonei adı verilen tabloya yol açabilir.

Adenokarsinom ve goblet hücreli adenokarsinom: Bunlar apendiksin gerçek kanserleridir. Lenf bezlerine ve karın zarına yayılabilirler. Taşlı yüzük hücreleri içeren tipler daha hızlı seyreder.

Kimlerde görülür?

Apendiks tümörleri her yaşta görülebilir. Nöroendokrin tümörler daha çok genç erişkinlerde, apandisit ameliyatı sırasında fark edilir. Müsinöz tümörler ve adenokarsinomlar ise genellikle orta ve ileri yaşta ortaya çıkar. Bilinen belirgin bir risk etkeni yoktur. Bu nedenle tümörden korunmaya yönelik özel bir tarama da önerilmez.

Belirtiler, nasıl anlaşılır?

Apendiks tümörlerinin çoğu belirti vermez. En sık rastlanan durum, akut apandisit nedeniyle alınan apendiksin patoloji incelemesinde tümörün tesadüfen bulunmasıdır. Belirti veren tümörlerde şu yakınmalar görülebilir:

• Apandisite benzeyen sağ alt karın ağrısı.
• Sağ alt karında ele gelen kitle.
• Karnın giderek büyümesi ve şişkinlik.
• Yeni ortaya çıkan kasık ya da göbek fıtığı.
• Kadınlarda yumurtalık kitlesi sanılan oluşum.
• İştahsızlık, kilo kaybı ya da bağırsak alışkanlığında değişiklik.

Bazı tümörler, başka bir nedenle çekilen BT'de apendiksin genişlemiş görünmesiyle fark edilir. Nöroendokrin tümörlerde hormonal belirtiler ise çok nadirdir.

Tanı nasıl konur?

Tanıda kontrastlı BT ilk basamaktır. BT'de apendiksin içi sıvıyla dolu, genişlemiş bir yapı ya da çevresinde müsin birikimi görülebilir. Gerekirse MR ile karın zarı ve pelvis ayrıntılı incelenir. Kanda CEA, CA 19-9 ve CA-125 gibi tümör belirteçleri ölçülür. Kalın bağırsakta eşlik eden bir tümörü dışlamak için kolonoskopi yapılır. Nöroendokrin tümörlerde gerekirse özel görüntülemeler eklenir.

Tedaviden ne beklenir?

Tedavinin amacı tümörü tümüyle çıkarmak ve tümörün tipine göre yayılım riskini kontrol altına almaktır. Bazı hastalarda apandisit ameliyatı tek başına yeterli tedavidir. Bazılarında ise ikinci bir tamamlayıcı ameliyat ya da karın zarına yönelik tedavi gerekir. Doğru kararın temeli, patoloji raporunun ayrıntılı ve deneyimli bir gözle değerlendirilmesidir.

Apandis kanseri tehlikeli mi, iyileşme şansı neye bağlıdır?

Apandis kanserinin ne kadar tehlikeli olduğu tek bir cevapla açıklanamaz. Seyir, tümörün tipine ve yayılımına göre büyük farklılık gösterir.

• Küçük nöroendokrin tümörler: Tamamen çıkarıldığında uzun dönem sonuçları çok olumludur ve çoğu hastada ek tedavi gerekmez.
• Apendikse sınırlı LAMN: Delinme ve dışarı taşma yoksa apendektomiden sonra tekrarlama nadirdir.
• Karın zarına yayılmış müsinöz tümörler: Seyir psödomiksoma peritoneiye benzer; tam temizlik yapılan seçilmiş hastalarda uzun dönem sonuçlar olumludur.
• Adenokarsinom: Seyir, lenf bezi tutulumuna ve evresine göre kalın bağırsak kanserine benzer.
• Taşlı yüzük hücreli tipler: Daha hızlı seyreder ve tedavi kararları daha dikkatli verilir.

Karın zarı yayılımında sonucu belirleyen başlıca etkenler, hastalığın yaygınlığı (PCI) ve tam sitoredüksiyondur (CC-0/1). Apendiks tümörü tümüyle iyileşir mi? Erken evrede tamamen çıkarılan tümörlerin çoğunda uzun dönem hastalıksız yaşam beklenir. İleri evrede de seçilmiş hastalarda uzun süreli hastalık kontrolü mümkündür, ancak bu herkes için geçerli değildir.

Kimler için uygundur?

Apandis kanseri hangi evrelerde görülür?

Apendiks tümörlerinin evrelemesi, tümörün duvar içindeki derinliğine, lenf bezlerine ve uzak yayılıma göre yapılır. Müsinöz tümörlerde karın zarı yayılımı ayrıca değerlendirilir.

Apendiks tümörlerinde ileri evre çoğu zaman karın zarı yayılımı anlamına gelir. Bu yayılım, uzak organ metastazından farklı olarak bölgesel bir hastalık gibi tedavi edilebilir. Seçilmiş hastalarda sitoredüktif cerrahi ve HIPEC ile uzun süreli kontrol sağlanabilir.

Hangi tümöre hangi tedavi?

Nöroendokrin tümörde risk özellikleri; apendiks yağ dokusuna derin yayılım, damar içine yayılım, yüksek çoğalma hızı ve cerrahi sınırda tümör kalmasıdır. Bu özellikler patoloji raporunda ayrıca belirtilir.

Tedavi edilmezse ne olur?

Tedavi gerektiren bir apendiks tümörü kendiliğinden gerilemez. Müsinöz tümörler apendiksi giderek şişirir ve delinmeye yol açabilir. Delinmeden sonra müsin karın içinde birikir ve psödomiksoma peritonei gelişebilir. Adenokarsinomlar ise lenf bezlerine ve karın zarına yayılır. Erken dönemde konan tanı ve doğru planlanan ameliyat, daha sınırlı bir tedaviyle yetinme şansını artırır. Bu nedenle patoloji raporunda tümör bildirilen her hasta, tedavi gerekmese bile bir uzman tarafından değerlendirilmelidir.

Tümör konseyinde karar

Tedavi kararı multidisipliner tümör konseyinde verilir. Konseyde cerrah, tıbbi onkolog, radyolog ve patolog birlikte görüş bildirir. Kadın hastalarda yumurtalık tutulumu varsa jinekolojik onkoloji de değerlendirmeye katılır. İzmir ve çevresinden başvuran hastaların patoloji preparatları ve görüntüleri bu kurulda yeniden incelenir.

Apendiks tümörü tedavisi nasıl yapılır?

Apendiks tümörlerinde cerrahi, tedavinin temelidir. Ameliyatın kapsamı tümörün tipine, boyutuna ve yayılımına göre belirlenir.

Apendektomi

Apendektomi, apendiksin tek başına çıkarılmasıdır. Genellikle laparoskopik yöntemle, karına açılan birkaç küçük delikten yapılır. Müsinöz bir tümörden şüpheleniliyorsa apendiksin delinmeden ve içeriği dökülmeden çıkarılmasına özen gösterilir. Gerekirse apendiksin çıktığı çekum bölümü de birlikte alınır. Ameliyat sırasında karın zarı dikkatle gözden geçirilir.

Sağ hemikolektomi

Sağ hemikolektomi, kalın bağırsağın sağ bölümünün çevresindeki lenf bezleriyle birlikte çıkarılmasıdır. Bağırsağın kalan uçları yeniden birleştirilir. Bu ameliyat, adenokarsinom, goblet hücreli adenokarsinom ve büyük ya da riskli nöroendokrin tümörlerde uygulanır. Uygun hastada ameliyatı hastanedeki robotik sistemle ya da laparoskopik olarak yapıyoruz. Çıkarılan lenf bezlerinin incelenmesi, ek tedavi gereksinimini belirler.

Karın zarı yayılımında sitoredüktif cerrahi ve HIPEC

Tümör karın zarına yayılmışsa görünür tüm hastalık ameliyatla temizlenir. Tutulan karın zarı bölümleri, karın yağ örtüsü ve gerekirse diğer organlar çıkarılır. Ardından karın boşluğu yaklaşık 41–43 derece ısıtılmış kemoterapi ilacıyla yıkanır. Hastanemizde sitoredüktif cerrahi ve HIPEC ameliyatlarını Doç. Dr. Tayfun Bişgin kendisi yapar. Bu yöntem sıcak kemoterapi (HIPEC) sayfasında ayrıntılı anlatılır. Kökeni apendiks dışında olan yayılımlar ise peritoneal karsinomatozis sayfasında ele alınır.

Tanı apandisit ameliyatından sonra konduysa

Apendiks tümörlerinin çoğu bu yolla fark edildiği için süreç belirli bir sırayla ilerler. Önce patoloji preparatları, apendiks tümörlerinde deneyimli bir patologla yeniden incelenir. Tümörün tipi, boyutu, cerrahi sınırları ve apendiks dışına taşma olup olmadığı netleştirilir. Ardından BT, tümör belirteçleri ve kolonoskopi ile hastalığın yaygınlığı değerlendirilir. Tamamlayıcı ameliyat gerekiyorsa, ilk ameliyattan sonraki iyileşme beklenerek birkaç hafta içinde planlanır. Ek ameliyat gerekmiyorsa hasta tümör tipine uygun bir izlem programına alınır.

Sistemik tedavi

Adenokarsinomda lenf bezi tutulumu varsa ya da hastalık yaygınsa damardan kemoterapi gündeme gelir. Bu tedaviyi tıbbi onkoloji planlar ve yürütür. Düşük dereceli müsinöz tümörler ise damardan kemoterapiye genellikle sınırlı yanıt verir.

Ameliyat kaç saat sürer?

Laparoskopik apendektomi yaklaşık bir saat sürer. Sağ hemikolektomi genellikle 2–3 saattir. Sitoredüktif cerrahi ve HIPEC ise hastalığın yaygınlığına göre 6–12 saat sürebilir. Hastanede kalış apendektomide 1–2 gün, sağ hemikolektomide 3–5 gündür.

Apendiks tümörü ameliyatı sonrası iyileşme

Hastanede ve ilk haftalar

Laparoskopik apendektomiden sonra hasta aynı gün ayağa kalkar ve kısa sürede beslenmeye başlar. Sağ hemikolektomiden sonra sıvı gıdalara ilk günlerde geçilir ve beslenme kademeli olarak artırılır. Ağrı genellikle ağızdan alınan ilaçlarla kontrol altına alınır. Sitoredüktif cerrahi ve HIPEC sonrasında ise ilk günler çoğu zaman yoğun bakımda geçer.

İyileşme takvimi

Evde dikkat edilecekler

• Her gün kısa yürüyüşler yapmak ve süreyi giderek artırmak.
• Bol sıvı almak ve beslenmeyi kademeli olarak normale döndürmek.
• Büyük ameliyatlardan sonra ilk haftalarda ağır kaldırmamak.
• Pıhtı önleyici iğneleri hekimin önerdiği süre boyunca sürdürmek.
• Ateş, artan karın ağrısı, kusma ya da yarada kızarıklık ve akıntıda hastaneye başvurmak.

Sağ hemikolektomiden sonra ilk haftalarda dışkılama sıklığı artabilir ve dışkı yumuşak olabilir. Bu durum çoğu hastada bağırsaklar uyum sağladıkça düzelir.

İzlem

İzlemin sıklığı ve süresi tümörün tipine göre belirlenir. Küçük ve tamamen çıkarılmış nöroendokrin tümörlerde çoğu hastada uzun süreli izlem gerekmez. Müsinöz tümörlerde ise karın zarı nüksü yıllar sonra ortaya çıkabileceği için BT ve tümör belirteçleriyle uzun yıllar izlem önerilir. Adenokarsinomda izlem, kalın bağırsak kanserindeki programa benzer.

Riskler ve yan etkiler

Riskler, yapılan ameliyatın kapsamıyla doğrudan ilişkilidir. Apendektomi kısa ve sık yapılan bir ameliyattır; sitoredüktif cerrahi ve HIPEC ise kapsamlı bir girişimdir.

Apendektomi ve sağ hemikolektomide:

• Yara enfeksiyonu ve karın içinde apse.
• Kanama.
• Bağırsakların geç çalışması.
• Sağ hemikolektomide bağırsak bağlantısında kaçak.
• Bacak toplardamarlarında pıhtı.
• Gerekirse laparoskopik ameliyatın açık ameliyata çevrilmesi.

Sitoredüktif cerrahi ve HIPEC'te: Bağırsak kaçağı, karın içi apse, göğüs boşluğunda sıvı birikimi ve uzun süren beslenme güçlüğü daha sık görülür. HIPEC'te verilen ilaç, kan değerlerinde geçici düşmeye ve böbrek işlevinde etkilenmeye yol açabilir. Bazı komplikasyonlar yeniden ameliyat gerektirebilir.

Apandisit ameliyatı sırasında delinme: Müsinöz bir tümör ameliyat sırasında delinirse hücreler karın içine dökülebilir. Bu nedenle apendikste şişkin, müsinle dolu bir yapı görüldüğünde dikkatli ve kontrollü bir ameliyat planlanır.

Apendiks tümörü tedavisi ücreti neye göre belirlenir?

Apendiks tümörü tedavisi ücreti tek bir rakamla ifade edilemez; tedaviden tedaviye değişir. Uygulanacak yöntem, hastalığın yaygınlığı, ameliyatın kapsamı, yoğun bakım ve hastanede kalış süresi ve sigorta kapsamınız belirleyicidir. Size hangi tedavinin uygun olduğu muayeneden sonra belli olur; ücret bilgisi de bu değerlendirme ve hekiminizle yapacağınız görüşmenin ardından netleşir.

Ücreti etkileyen faktörler

• Ameliyatın türü: apendektomi, sağ hemikolektomi ya da sitoredüktif cerrahi ve HIPEC.
• Laparoskopik, robotik ya da açık yöntemin seçilmesi.
• Hastalığın yaygınlığı ve çıkarılan organ sayısı.
• Yoğun bakımda ve serviste kalış süresi.
• Ameliyattan önce gereken BT, MR, kolonoskopi ve patoloji incelemesi.
• Ameliyattan sonra gelişebilecek komplikasyonların tedavisi.

SGK ve özel sağlık sigortası kapsamı

Muayene ve tedavi SGK anlaşması kapsamında değildir. Özel sağlık sigortanızın kapsamı için hastanenin hasta hizmetleri birimiyle görüşebilirsiniz.

Sık sorulan sorular