Hemoroid Belirtileri: İç ve Dış Hemoroid Nasıl Anlaşılır?

Hemoroidin en sık belirtisi, dışkılama sırasında ya da sonrasında görülen parlak kırmızı kanamadır. Makatta kaşıntı, yanma, ıslaklık, şişlik ve dışarı çıkan bir kitle de sık görülür. İç hemoroid çoğunlukla ağrı yapmadan kanar. Dış hemoroid ise şişlik ve ağrıyla kendini gösterir; içinde pıhtı oluşursa ağrı belirginleşir.

Hemoroid belirtileri nelerdir?

Hemoroid, makat kanalındaki damar yastıkçıklarının genişlemesi ve aşağı doğru sarkmasıdır. Halk arasında basur olarak bilinir. Hemoroidin ne olduğu ve neden oluştuğu basur nedir, neden olur yazısında ayrıntılı anlatılmıştır.

Hemoroidin başlıca belirtileri şunlardır:

• Dışkılama sırasında ya da sonrasında parlak kırmızı kanama
• Tuvalet kâğıdında ya da klozette kan
• Makatta kaşıntı ve yanma
• Makatta ıslaklık, mukus ya da hafif akıntı
• Makattan dışarı çıkan, bazen kendiliğinden geri giren bir şişlik
• Dışkılamadan sonra tam boşalamama hissi
• Makat çevresinde ele gelen sert ve ağrılı şişlik (dış hemoroidde pıhtı)

Belirtilerin şiddeti hemoroidin iç mi dış mı olduğuna ve evresine göre değişir.

Hemoroid nasıl anlaşılır?

Hemoroid çoğunlukla şikâyetlerle fark edilir; kesin tanı ise muayeneyle konur. Kişinin kendi başına anlayabileceği ipuçları şunlardır: dışkılama sonrası kâğıtta parlak kırmızı kan, makatta kaşıntı ve ıkınınca dışarı çıkan yumuşak bir şişlik. Ancak bu şikâyetlerin aynısı anal fissür, fistül ve bağırsak kanserinde de görülebilir. Bu yüzden hemoroid tanısını kişinin kendisi değil, muayene eden hekim koyar.

Basur ilk nasıl başlar?

Basur genellikle sinsi başlar. İlk belirti çoğu zaman tuvalet kâğıdında fark edilen birkaç damla parlak kırmızı kandır. Bunu makatta kaşıntı, ıslaklık ya da dışkılamadan sonra rahatsızlık hissi izleyebilir. Başlangıçta ağrı genellikle yoktur. Kabızlık, uzun süre tuvalette oturma ve ıkınma şikâyetleri başlatan en sık etkenlerdir.

Hemoroid ağrısı nerelere vurur?

Hemoroid ağrısı çoğunlukla makatta ve makat çevresinde hissedilir. Oturunca ve dışkılama sırasında artar. Dış hemoroidde pıhtı oluştuğunda ağrı keskin ve zonklayıcı olur. Kuyruk sokumuna ya da kalçalara hafif yayılma hissi olabilir. Karın ağrısı, bel ağrısı ya da bacağa yayılan ağrı ise hemoroide bağlı değildir ve başka bir neden araştırılmalıdır.

İç hemoroid belirtileri

İç hemoroid, makat kanalının yukarı kısmında, ağrı duyusu az olan bölgede oluşur. Bu yüzden şikâyetler çoğu zaman belirgin bir ağrı olmadan seyreder.

İç hemoroidin belirtileri şunlardır:

• Ağrı olmadan, parlak kırmızı kanama
• Dışkılama sırasında dışarı çıkan ve geri giren şişlik
• Makatta ıslaklık ve mukus
• Kaşıntı ve tahriş
• Tam boşalamama hissi

İç hemoroid nasıl anlaşılır?

İç hemoroid dışarıdan bakıldığında genellikle görülmez. İç hemoroidi nasıl anlarız sorusunun yanıtı muayenedir: hekim makat muayenesi yapar ve anoskop denen kısa, ışıklı bir aletle makat kanalının içine bakar. Kanama varsa ve kişi 45 yaşın üzerindeyse ya da ailesinde bağırsak kanseri varsa kolonoskopi de gerekebilir. Ayrıntılar için kolonoskopi kaç yaşında yapılır yazısına bakabilirsiniz.

İç basur ağrısı nerelere vurur?

İç basur genellikle ağrı yapmaz. Ağrı olduğunda makatın içinde dolgunluk, basınç ya da baskı hissi şeklindedir. Dışarı sarkıp geri girmeyen iç hemoroidde ağrı belirginleşir ve makat çevresinde hissedilir. Bu durumda şişlik sertleşebilir ve hekime başvurmak gerekir.

İç hemoroid kabızlık yapar mı?

İç hemoroid doğrudan kabızlık yapmaz. Ancak kanama ve ağrı korkusuyla kişi tuvaleti erteleyebilir. Bu da dışkının sertleşmesine ve kabızlığa yol açar. Ayrıca büyük iç hemoroidler tam boşalamama hissi verebilir. Kabızlık ise hemoroidi kötüleştiren en önemli etkendir; böylece bir kısır döngü oluşur.

İç basur nasıl görünür?

İç basur dışarı çıktığında makattan sarkan, mor ya da koyu kırmızı renkte, yumuşak ve nemli bir şişlik olarak görünür. Bazen üzüm salkımı gibi birkaç şişlik bir arada bulunur. Erken evrede dışarıdan hiçbir şey görülmez. Sert, koyu mor ve geri girmeyen bir şişlik ise sıkışmış hemoroidi düşündürür.

Dış hemoroid belirtileri

Dış hemoroid, makat açıklığının dışında, ağrı duyusu güçlü olan ciltte oluşur. Belirtileri şunlardır:

• Makat çevresinde ele gelen yumuşak şişlik
• Oturunca ve dışkılamada artan rahatsızlık
• Kaşıntı ve temizlik zorluğu
• Pıhtı oluştuğunda aniden beliren, mor renkli, sert ve ağrılı şişlik

Dış hemoroidde pıhtı oluşması, yani tromboze hemoroid, en ağrılı tablodur. Ağrı genellikle ilk iki üç günde en yüksektir ve sonrasında azalır.

Dış hemoroid nasıl geçer?

Dış hemoroid çoğunlukla basit önlemlerle birkaç gün içinde geriler. Bu önlemler şunlardır:

• Günde birkaç kez ılık suyla oturma banyosu
• Lifli beslenme ve bol su içme
• Tuvalette uzun süre oturmamak ve ıkınmamak
• Hekimin önerdiği yerel ilaçlar ve basit ağrı kesiciler

Pıhtılı dış hemoroidde ağrı çok şiddetliyse ve ilk birkaç gün içinde başvurulduysa, pıhtı lokal anesteziyle küçük bir işlemle boşaltılabilir.

Evrelerine göre hemoroid belirtileri

İç hemoroid, dışarı sarkma durumuna göre dört evreye ayrılır:

• 1. evre: Hemoroid makat kanalı içindedir, dışarı çıkmaz. Ana belirti ağrı olmadan kanamadır.
• 2. evre: Dışkılama sırasında dışarı çıkar, kendiliğinden geri girer.
• 3. evre: Dışarı çıkar, ancak elle itilerek geri girer.
• 4. evre: Sürekli dışarıdadır, elle de geri girmez.

1. evre hemoroid belirtileri

1. derece hemoroid belirtileri çoğu zaman hafiftir. Dışkılama sonrasında kâğıtta ya da klozette parlak kırmızı kan görülür. Kaşıntı ve hafif yanma olabilir. Dışarıdan bir şişlik görülmez. Bu evrede şikâyetler genellikle beslenme ve tuvalet alışkanlıklarının düzeltilmesiyle kontrol altına alınır.

Hemoroid kendi kendine geçer mi?

Hemoroid yastıkçıkları makatın doğal yapısının bir parçasıdır; yok olmaz. Ancak şikâyetler çoğu zaman kendiliğinden ya da basit önlemlerle geçer. Erken evre hemoroidlerde kanama ve kaşıntı, kabızlık düzeltildiğinde genellikle birkaç gün içinde azalır. İleri evre hemoroidler ise kendiliğinden geri dönmez.

İç hemoroid kendiliğinden iyileşir mi?

1. ve 2. evre iç hemoroidlerde şikâyetler çoğunlukla beslenme düzeni ve tuvalet alışkanlıklarıyla geriler. 3. ve 4. evre iç hemoroidlerde ise sarkma kendiliğinden düzelmez; lastik bant, lazer ya da cerrahi gibi bir tedavi gerekir.

İç hemoroid nasıl geçer?

İç hemoroid tedavisi evreye göre planlanır:

• Tüm evrelerde: Lifli beslenme, bol su, tuvalette kısa süre kalmak ve ıkınmamak
• 1. ve 2. evre: Gerekirse lastik bant uygulaması gibi muayenehane işlemleri
• 2. ve 3. evre: Hemoroid lazer tedavisi gibi yöntemler
• 3. ve 4. evre: Cerrahi tedavi

Tedavi seçenekleri hemoroid (basur) tedavisi sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

İç hemoroid kaç günde geçer?

Erken evre iç hemoroidde kanama ve kaşıntı, kabızlık düzeltildikten sonra genellikle bir hafta içinde azalır. Şikâyetler iki üç haftada geçmiyorsa ya da sık tekrarlıyorsa muayene gerekir. İleri evre hemoroidde sarkma kendiliğinden geçmez.

Hemoroid en hızlı nasıl geçer?

Hemoroid şikâyetlerini hızla azaltmak için şunlar yapılabilir:

1. Dışkıyı yumuşatmak: bol su, lifli beslenme, gerekirse hekimin önerdiği lif takviyesi
2. Günde iki üç kez on dakikalık ılık oturma banyosu
3. Tuvalette telefonla vakit geçirmemek, ıkınmamak
4. Makatı kuru ve temiz tutmak, kokulu ıslak mendil kullanmamak
5. Hekimin önerdiği yerel ilaçları belirtilen süre kadar kullanmak

Hemoroid kremi gibi yerel ilaçlar kaşıntı, yanma ve şişliği geçici olarak azaltır; hemoroidi yok etmez. Uzun süre ve hekime danışmadan kullanılmamalıdır.

Hemoroid için ilk muayene nasıl yapılır?

İlk muayenede hekim önce şikâyetleri, dışkılama alışkanlıklarını ve aile öyküsünü sorar. Ardından hasta yan yatar pozisyonda muayene edilir. Hekim makat çevresine bakar, parmakla muayene yapar ve gerekirse anoskopla makat kanalının içini inceler. Muayene birkaç dakika sürer ve genellikle hafif bir rahatsızlık dışında sorun yaratmaz. Bulgulara göre kolonoskopi gibi ek tetkikler istenebilir.

Hangi durumlarda hemen doktora gidilmeli?

Şu durumlarda vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır:

• Çok miktarda ya da pıhtılı kanama
• Koyu renkli ya da dışkıya karışmış kan
• Dışkılama alışkanlığında yeni ortaya çıkan değişiklik
• Kilo kaybı, kansızlık ve halsizlik
• Dışarı çıkıp geri girmeyen, sertleşen ve morarmış şişlik
• Ateş ve makat çevresinde kızarıklıkla birlikte artan ağrı

Bu belirtiler hemoroid dışındaki hastalıkları da düşündürür. Kanamanın diğer nedenleri için kolon kanseri belirtileri ve dışkılamada keskin ağrı için anal fissür (makat çatlağı) sayfalarına bakabilirsiniz.